00:00:04:Mam tu kilka różnych tematów,|większość pochodzi od naszych czytelników.
00:00:11:To, co mnie najbardziej ciekawi,
00:00:15:to pana odejście ze stanowiska dyrektora,|dość nagłe i nieoczekiwane.
00:00:20:Czy mógłby nam pan powiedzieć,|dlaczego tak się stało
00:00:24:i za co teraz odpowiada pan w Operze?
00:00:27:Cóż, budowałem Operę przez 15 lat|i w tym czasie często zmieniałem role.
00:00:33:Kiedy zaczynaliśmy, było nas dwóch|i robiłem prawie wszystko.
00:00:40:Z czasem jednak skupiałem się|bardziej na administrowaniu firmą
00:00:46:Tak naprawdę podoba mi się|każda praca, czy to z produktem
00:00:52:czy z inżynierami, zawsze to robiłem,
00:00:56:i nadal będę poświęcał temu dużo czasu.
00:01:01:Pracuję też w marketingu, bardzo intensywnie,
00:01:06:a także ze społecznością, użytkownikami.
00:01:09:To właśnie mnie kręci.|Są też inni ludzie.
00:01:12:Lars to świetny facet,|pracowaliśmy razem przez wiele lat.
00:01:17:Pracował dla Opery przez pięć lat,|potem odszedł do innej firmy
00:01:21:nauczyć się przez parę lat,| jak być dyrektorem
00:01:25:po czym wrócił i myślę,|że to bardzo dobrze.
00:01:29:Będę teraz skupiał się|bardziej na tym, co lubię
00:01:34:a mniej na tym,|co w sumie mi nie przeszkadzało,
00:01:38:bo lubiłem te wszystkie rozmowy
00:01:43:i zajmowanie się pracą administracyjną,
00:01:47:ale tamto podoba mi się bardziej.|- No jasne, coś jak praca marzeń.
00:01:52:Staram się tak wybierać pracę,|by robić faktycznie to, co lubię.
00:01:59:Nadal jest pan jednak zaangażowany|w sferę biznesową, jak sądzę.
00:02:05:Tymczasem wczoraj czy przedwczoraj|Opera ogłosiła, że kupi AdMarvel.
00:02:10:Czy mógłby nam pan powiedzieć,|co to za firma, czym się zajmuje
00:02:14:dlaczego postanowiliście ich kupić|i jak wpisują się w wasze portfolio?
00:02:18:AdMarvel specjalizuje się w reklamach mobilnych.
00:02:24:Właściwie to nawet ich nie sprzedają,|są jakby pośrodku,
00:02:29:zajmują się optymalizacją mobilnych reklam.
00:02:32:Pracują z wieloma firmami jak AdMob,|które już bezpośrednio sprzedają reklamy
00:02:39:oraz z agencjami reklamowymi| i dostawcami treści różnego typu.
00:02:48:Z nami pracują przy różnych projektach,|na przykład strona pobierania Opery Mini.
00:02:55:Umieszczamy tam ich reklamy,|a oni dostarczają je
00:03:00:znacznie lepiej, niż inni|z którymi próbowaliśmy współpracować.
00:03:04:I teraz musieliśmy sobie zadać pytanie,|jak Opera Mini może zarabiać.
00:03:11:Chcieliśmy, by nadal Opera Mini była bezpłatna.
00:03:14:Taki model bardzo dobrze|sprawdził się w wersji desktopowej
00:03:19:i chcieliśmy robić to samo z Mini.
00:03:24:Mamy też wiele informacji o tym,|co ludzie robią z Mini
00:03:29:Używamy ich rozsądnie, szanujemy prywatność,
00:03:32:ale możnaby ich użyć|by odrobinę lepiej ukierunkować reklamy.
00:03:36:Nie chcemy jednak dawać tych danych|innym podmiotom, nad którymi nie mamy kontroli.
00:03:42:Dzięki temu będziemy mogli dostarczać|bardziej wartościowe informacje, także reklamy.
00:03:51:Nie w rogu przeglądarki,|tego już robić nie będziemy.
00:04:00:A jak oni pasują do waszego portfolio?
00:04:04:Planujecie wykorzystać ich|do profilowania reklam w Operze Mini?
00:04:10:Generalnie tak, do profilowania usług,| nie tylko w Operze Mini
00:04:17:Czy to pomoże dostawcom treści,|wydawcom serwisów internetowych,
00:04:24:do wyświetlania specjalnych reklam|użytkownikom Opery Mini?
00:04:28:Tak. Rynek reklam mobilnych|jest bardzo młody
00:04:32:więc jeśli moglibyśmy zrobić to trochę lepiej,| lepiej sprofilować reklamy
00:04:37:we współpracy z wydawcami i reklamodawcami...
00:04:40:Nigdy nie wrzucamy reklam na strony|użytkowników bez porozumienia.
00:04:47:Wyobraźmy sobie jednak, że masz treść|i chciałbyś dodać do niej reklamy
00:04:52:i nie wiesz za bardzo,|jak to najlepiej zrobić - możemy współpracować.
00:05:00:A jak pan właściwie postrzega reklamy mobilne
00:05:04:bo w tej chwili większość użytkowników|raczej nie klika w mobilną reklamę.
00:05:13:Czy to się zmienia, czy widzi pan|możliwości spieniężenia takich reklam?
00:05:20:Myślę, że dużo zależy od formatu.|Jeśli chodzi o PC, reklamy ewoluowały.
00:05:33:Najpopularniejsze robi chyba Google|i wcale nie rzucają się w oczy.
00:05:42:- Są bardziej sprofilowane, a mniej widoczne.|- To prawda.
00:05:48:I myślę, że tym tropem powinniśmy podążyć.
00:05:53:Reklamy nie powinny wyskakiwać ci na twarz.
00:06:00:Kiedy reklama dotyczy rzeczy|dla ciebie ważnych, jest interesująca.
00:06:07:Jak szukam czegoś w Google,|albo inni użytkownicy, często okazuje się,
00:06:11:że reklamy z boku|są dla ciebie bardziej adekwatne.
00:06:14:Kiedy to ci się uda,|wtedy profilowanie ma sens.
00:06:18:- Czyli AdMarvel ma wam w tym pomóc?|- Dokładnie.
00:06:22:Jesteście obecni na desktopach|od... chyba 1997 roku?
00:06:27:Tymczasem wasz udział w rynku|generalnie nie jest imponujący.
00:06:31:W niektórych krajach, jak w Polsce,|radzicie sobie całkiem nieźle,
00:06:36:niemniej globalnie rzecz ujmując,|po tylu latach obecności,
00:06:41:śmiało można chyba powiedzieć,|że chcielibyście, by było lepiej,
00:06:45:żeby wasz globaly udział|w rynku był znacznie wyższy.
00:06:50:Czy może nam pan powiedzieć,|dlaczego jest tak,
00:06:58:że inne przeglądarki - Firefox, czy Chrome,
00:07:03:który w krótkim czasie zdobył|moim zdaniem sporą popularność,
00:07:10:dlaczego tak nie jest z Operą|, oczywiście na desktopwach
00:07:14:bo rynek mobilny to zupełnie inna bajka.
00:07:18:W zasadzie to na rynku jesteśmy już od 1994
00:07:22:i konkurowaliśmy wtedy|z Microsoftem i Netscapem.
00:07:25:Oni mieli oczywiście|znacznie więcej pieniędzy i zasobów,
00:07:30:my we dwójkę siedzieliśmy w garażu.
00:07:33:No, może nie w garażu,|ale wiesz co mam na myśli.
00:07:36:Nie mieliśmy zbyt wielkich przychodów,|nie mogliśmy inwestować w marketing.
00:07:43:Co mnie zdumiewa, to fakt, że|udało nam się zebrać 45 mln użytkowników,
00:07:48:aktywnych użytkowników na desktopach.
00:07:52:I wszyscy oni wybrali Operę,|nie dlatego że była pod ręką.
00:07:58:Nie mieliśmy rozbudowanej dystrybucji|ani pomocy społeczności,
00:08:04:jestem więc bardzo zadowolony,|że powiększamy bazę użytkowników.
00:08:10:W niektórych krajach|udało nam się osiągnąć numer 1.
00:08:17:Na Ukrainie, w Białorusi, bardzo blisko Rosji
00:08:22:albo pierwsze albo drugie miejsce.
00:08:26:Jak powiedziałeś, tutaj|mamy około 10% rynku.
00:08:31:Powtórzę, zyskujemy użytkowników,|bo oni wybierają Operę.
00:08:36:Nikt ich nie zmusza, szukali innych|przeglądarek i wybrali właśnie Operę.
00:08:45:Ludziom z Mozilli udało się|stworzyć świetną społeczność,
00:08:51:możemy się od nich uczyć|i będziemy też nad tym pracować.
00:08:55:Myślę, że dla wielu Opera jest lepsza,
00:09:02:ale inne przeglądarki|mają przewagę w postaci rozszerzeń.
00:09:08:Wierzę jednak, że jeśli chodzi|o samą przeglądarkę, jesteśmy lepsi.
00:09:12:Prawda jest jednak taka,|że liczą się wydatki na marketing.
00:09:17:Konkurujemy z Microsoftem, Google,|oni mają więcej pieniędzy na marketing.
00:09:24:Po prostu.
00:09:29:Jestem jednak bardzo szczęśliwy,|że tak wielu ludzi wybiera Operę,
00:09:34:popularyzuje ją,|a my rozwijamy się bardzo szybko.
00:09:39:Jeśli miałby pan wymienić|jedną lub kilka funkcji desktopowej Opery,
00:09:44:które są naprawdę unikalne dla Opery|tak, że jak ktoś spojrzy na przeglądarki
00:09:53:i chce coś wybrać,|to które funkcje by go przekonały?
00:09:59:Które są naprawdę wyjątkowe?
00:10:05:Które przechyliłyby szalę|na korzyść Opery?
00:10:09:Tak naprawdę jest wiele takich funkcji,|wszystko zależy od potrzeb.
00:10:17:Ponieważ jedyny sposób,|w jaki możemy pozyskać użytkowników
00:10:23:jest dodawanie funkcji o jakie proszą,|słuchaliśmy ich opinii.
00:10:32:Jedną z takich funkcji|jest zarządzanie sesjami.
00:10:37:Konkurenci próbowali kopiować nasze rozwiązania,|ale sesje w Operze nadal są wyjątkowe.
00:10:43:Możemy obsłużyć 30 kart naraz|i uruchamiamy przeglądarkę z 30 kartami.
00:10:49:Mamy też Szybkie wybieranie,|które również zostało skopiowane,
00:10:54:ale my umożliwiamy synchronizację|linków z komputerami i telefonami.
00:10:58:Mamy Turbo - jeśli masz|wolne łącze, a prawda jest taka,
00:11:04:że większość użytkowników ma|wolny ADSL lub nawet dial-up,
00:11:12:być może jeszcze współdzielony z innymi.
00:11:17:Turbo przyspiesza działanie,|a jeśli korzystasz z operatora mobilnego
00:11:25:to najcześciej płacisz za megabajt|i dzięki Turbo możesz wiele zaoszczędzić.
00:11:32:- Zwłaszcza w roamingu.| - Tak, naprawdę sporo pieniędzy.
00:11:38:Mamy również Unite.
00:11:42:Opera Unite jest bardzo wyjątkową funkcją,
00:11:46:pozwala robić to, czego|nie umożliwia żadna inna przeglądarka.
00:11:50:No właśnie, osobiście bardzo mnie|ciekawi w Unite to,
00:11:56:jak zostało zaprojektowane|i jaką rolę widzicie dla niego na rynku.
00:12:00:Ludzie coraz chętniej przechwywają|dane, zdjęcia, dokumenty w chmurze,
00:12:07:czyli miejscach dostępnych on-line.
00:12:10:Opera Unite to coś zupełnie odwrotnego,|trzymasz wszystko na swoim komputerze
00:12:17:i udostepniasz światu ze swojego desktopa.
00:12:23:To zupełne przeciwieństwo, wydaje się|bardzo odległe od tego,
00:12:30:czego można by oczekiwać|od dzisiejszych usług webowych.
00:12:36:Dlaczego zdecydowaliście się|na takie rozwiązanie?
00:12:39:Wynika to z tego, że zawsze|staramy się myśleć, co dalej,
00:12:45:poza tym dostarczamy Operę|na wiele urządzeń już od 10 lat.
00:12:52:Nie tylko na pecety, ale także na telefony,|a nawet dekodery czy ramki cyfrowe.
00:12:58:Staramy się więc myśleć,|jak można je wszystkie połączyć.
00:13:03:Podłączanie ich wszystkich do chmury|nie wydaje się logiczne.
00:13:09:Weźmy na przykład sieć domową.
00:13:14:Nikt nie chciałby budować sieci tak,|żeby zależała od zewnętrznych usług.
00:13:21:Bardziej naturalne jest myśleć|o połączeniu ich bezpośrednio
00:13:34:Tymczasem zmuszenie|różnych urządzeń do współpracy jest trudne.
00:13:41:My próbujemy to ułatwić.
00:13:44:Teraz powiedzmy, że|zrobię kilka zdjęć telefonem
00:13:50:i chcę ci je udostępnić.|Co muszę zrobić?
00:13:53:Jest wiele możliwości...|Można użyć usług w chmurze.
00:14:02:Pierwsze co zwykle muszę zrobić|to podłączyć telefon do komputera.
00:14:06:- Dla wielu nawet ten krok to zbyt wiele. |- To prawda.
00:14:11:OK, podłączyłeś telefon|i kopiujesz zdjęcia, zwykle to proste.
00:14:16:Teraz musisz wysłać je do chmury,|najpierw wybrać jakąś usługę.
00:14:20:To może zająć bardzo, bardzo dużo czasu.
00:14:25:W tym czasie możesz chcieć|robić coś innego ze swoimi zdjęciami,
00:14:31:więc mówisz mi:|"wrzucę te zdjęcia później" albo "jutro".
00:14:36:Ostatecznie wrzucasz i dopiero mogę je oglądać.
00:14:40:W Operze Unite, jeśli mam ją|zainstalowaną na telefonie,
00:14:43:mogę ci po prostu powiedzieć:|"zobacz moje zdjęcia, są na telefonie".
00:14:47:Łączysz się bezpośrednio|z moim telefonem i oglądasz.
00:14:51:To znacznie bardziej efektywne,|podobnie jak wysyłanie dużego pliku.
00:14:57:Zrobiłem prezentację, wideo...|Chcesz wysłać mi swój film,
00:15:01:jak byś to dzisiaj zrobił?
00:15:06:Oczywiście mam na myśli|zwykłych ludzi, którzy nie mają miejsca
00:15:10:na przechowywanie|naprawdę dużych ilości danych.
00:15:15:Z pewnością nie wyślesz mi|tego wywiadu przez e-mail.
00:15:20:Serwery pocztowe po obu stronach|z pewnością by to zablokowały.
00:15:24:Jeśli miałbyś Unite, |wrzucasz tam film do siebie
00:15:33:albo bezpośrednio do mnie,|jeśli udostępnię ci przestrzeń.
00:15:42:To znacznie bardziej efektywne.
00:15:47:Jest wiele innych przykładów,|które to ilustrują.
00:15:52:Tak to wygląda|jeśli chodzi o zwykłe udostępnianie.
00:15:56:Dalej jest współpraca,|możesz zbudować aplikację albo grę
00:16:03:w którą możemy wspólnie grać on-line,|albo możemy rysować na wspólnej tablicy.
00:16:10:Jest mnóstwo takich aplikacji, kolejny|przykład - wspólny arkusz kalkulacyjny,
00:16:15:z którym możemy pracować jednocześnie.
00:16:21:Takie aplikacje|mogą oferować wiele możliwości.
00:16:26:Otwieramy nowe możliwości|robienia pewnych rzeczy.
00:16:32:Możesz być przyzwyczajony do chmur|i to nie szkodzi,
00:16:38:Opera ma te same funkcje,|ale robi to inaczej, w zdecentralizowany sposób.
00:16:46:Decentralizacja jest naturalną ewolucją chmury.
00:16:53:Miejmy nadzieję.
00:16:57:Pytanie od naszych czytelników,|wracamy do tematów mobilnych,
00:17:06:wydaje się bardzo interesujące:
00:17:11:Opera Mobile, Opera Mini na iPhonie.
00:17:16:Staracie się, by wasza przeglądarka|była dostępna jak największej liczbie urządzeń.
00:17:23:- To jedna z waszych mocnych stron.|- Tak.
00:17:26:Mimo tego jest problem z iPhonem.|Czy może pan powiedzieć,
00:17:30:jak w tej chwili wygląda ta sytuacja?
00:17:34:Zobaczymy, co się bedzie działo.
00:17:38:Wiem, że Mozilla nie zamierza|wydawać przeglądarki na iPhona
00:17:42:z uwagi na pewne zapisy licencyjne,|które tworzenie konkurencyjnej przeglądarki
00:17:46:stawiają pod znakiem zapytania.|Zobaczymy, co będzie.
00:17:50:Naszym celem, tak jak mówiłeś,|jest dostarczenie Opery na każde urządzenie.
00:17:56:Czyli dlaczego Opera|nie ma na to żadnej odpowiedzi?
00:18:03:Nie zrobiliśmy jeszcze takiej wersji.
00:18:07:Powiedziałem niedawno w wywiadzie,|że ktoś u nas w firmie "zhakował" wersję na iPhona.
00:18:13:To prawda, ludzie robią|różne rzeczy dla zabawy.
00:18:18:To nie była rzecz skończona,|a tak jak Mozilla, trochę się obawialiśmy
00:18:26:czy możemy wydać taką przeglądarkę czy nie.
00:18:30:- Czyli problemem są kwestie licencyjne?|- Właśnie tak.
00:18:36:Może zgodzą się na Mini.
00:18:43:Bardzo interesująca kwestia to dołączanie|Internet Explorera do Windows
00:18:50:i wszystko, co Opera zrobiła,|by temu zapobiec.
00:18:56:Proszę powiedzieć, dlaczego dołączanie|IE do Windows jest czymś złym
00:19:01:i dlaczego Microsoft|nie powinien móc tego robić?
00:19:05:Mają tu zastosowania pewne prawa|i myślę, że są one uzasadnione.
00:19:12:Prawo monopolowe mówi: nie ma|nic złego w monopolu,
00:19:17:ale wykorzystanie tego monopolu do|uzyskania monopolu na innym rynku
00:19:21:jest postrzegane jako nielegalne.|Microsoft tak właśnie zrobił.
00:19:25:Zniszczyli swojego konkurenta,|Netscape, dość skutecznie.
00:19:31:My tak naprawdę|nie proponowaliśmy usunięcia IE,
00:19:35:chcieliśmy by użytkownik miał wybór|i na to Komisja i Microsoft się zgodzili.
00:19:40:Microsoft powiedział, że to dobry pomysł.
00:19:44:To był chyba pewien kompromis.
00:19:49:Użytkownicy będą mogli wybrać przeglądarkę,|ale na początku chcieliście raczej
00:19:56:przy pomocy Komisji Europejskiej|zabronić Microsoftowi dołączania IE.
00:20:01:- Właściwie to nie.|- Nie?
00:20:04:Nie, nigdy nie było to naszym celem.
00:20:07:Gdy Microsoft wyszedł z propozycją|specjalnej wersji Windows
00:20:13:tylko dla Europy, bez przeglądarki,|my mówiliśmy, że to zły pomysł.
00:20:18:A czy naprawdę myśli pan, że Microsoft|jest monopolistą na rynku przeglądarek?
00:20:26:To całkiem interesujące.
00:20:32:Jaki udział w rynku przeglądarek miałby,|Microsoft gdyby nie dołączał IE do Windows?
00:20:39:Nie rozwijali swojej przeglądarki|przez 5 czy 6 lat
00:20:43:i nadal mają większość rynku,|można dyskutować czy 85 czy 75 procent,
00:20:51:ale wciąż mają bardzo znaczący udział.
00:20:57:Myślę, że większość zgodzi się,|że mają najsłabszy produkt
00:21:02:i wszystkie inne przeglądarki są lepsze.
00:21:06:Nie widziałem zbyt wielu ludzi,|którzy mówili, że IE6 jest super.
00:21:09:- IE6 może nie, ale IE8?| - Nawet IE8 jest za zakrętem,
00:21:16:pod względem standardów,|szybkości i bezpieczeństwa.
00:21:20:Widzimy teraz bardzo dużo pracy|nad bezpieczeństwem w innych przeglądarkach.
00:21:33:Wydaje mi się, że Internet jest zbyt ważny,|by mógł być kontrolowany przez jedną firmę.
00:21:39:Obecnie wygląda to chyba nie najlepiej.|Microsoft zniszczył Netscape.
00:21:44:Ale to było lata temu, a wniosek do Komisji|złożyliście... w ubiegłym roku?
00:21:51:To świeża sprawa. Nie wydaje mi się,|by można było porównywać te dwie sytuacje.
00:21:58:Ta sytuacja jest po prostu niebezpieczna.|Microsoft nie pracował nad przeglądarką
00:22:04:przez bardzo długi czas,|teraz wzięli się do roboty.
00:22:08:Myślę, że ważne jest by zapewnić wybór,|nie widzę powodu, aby go nie zapewniać.
00:22:13:Ale ludzie mają wybór, nie zgadza się pan?
00:22:17:Myślę, że większość użytkowników IE|nie wie, że są inne przeglądarki.
00:22:22:Naprawdę? A czy dołączanie Opery| do Windows zamiast IE byłoby OK?
00:22:28:Nie, nie... Powtórzę, tu nie chodzi|o to co my myślimy.
00:22:34:Tu chodzi o prawo. Microsoft je łamie
00:22:38:i na przestrzeni czasu|dało im to znaczące korzyści.
00:22:43:Gdyby nie łamali prawa,|nie mieliby dzisiaj takiego udziału w rynku.
00:22:50:Teraz doszli do porozumienia z Komisją|na temat tego, jak zapewnić wybór.
00:22:55:Myślę, że to dobre porozumienie.
00:23:00:Myślę też, że zobaczymy wzrost liczby|użytkowników innych przeglądarek,
00:23:04:zarówno Firefoksa, jak i Chrome czy Opery.
00:23:08:Swoją drogą, chłopaki z Mozilli|zgadzają się z nami, tak jak Google.
00:23:14:Pomimo tego, że Mozilla ma,|w zależności od rynku, znaczny udział,
00:23:18:także zgodziła się,|że to jest problem i poparła sprawę.
00:23:22:Nasi użytkownicy prosili mnie, bym zapytał|o sprawę z logotypami.
00:23:29:Proponowaliście, by Microsoft|nie mógł używać loga IE na ekranie wyboru.
00:23:37:- Dlaczego?|- Czy możesz powtórzyć?
00:23:41:Sprzeciwialiście się, żeby Microsoft|używał logo IE na stronie,
00:23:47:na której użytkownicy|mogą wybrać swoją przeglądarkę.
00:23:53:To wynika z tego, że wielu ludzi zna logo IE|tylko dlatego, że Microsoft łamie prawo.
00:24:01:Niekoniecznie znają natomiast|loga innych przeglądarek.
00:24:07:Powtórzę jeszcze raz:|wierzę, że kompromis jest słuszny.
00:24:10:Kompromis, do którego Komisja|doszła z Microsoftem jest dobry.
00:24:18:Wracając do standardów, mówił pan,|że jednym z głównych problemów z IE
00:24:26:jest fakt, że nie podąża za standardami.
00:24:32:Jedną z mocnych stron Opery tymczasem|jest to, że bardzo ściśle podąża za standardami.
00:24:40:Byliście na przykład|adwokatem tagu video w HTML 5,
00:24:44:dlaczego to takie ważne|i o co w tym wszystkim chodzi?
00:24:51:W tagu video chodzi o to, żeby uczynić|wideo integralną częścią witryny.
00:24:57:Wchodząc na stronę, zamiast przez plugin,|z którymi zawsze były problemy
00:25:06:będziesz mógł od razu|obejrzeć wideo w przeglądarce.
00:25:10:Chcielibyśmy, żeby|były to domyślnie otwarte standardy
00:25:15:Wspieramy w tym format Ogg Theora.
00:25:20:Cały czas są jeszcze prace|i dyskusje w komisji standaryzacyjnej,
00:25:25:nie jest jeszcze powiedziane,|że to będzie Ogg Theora.
00:25:30:Może należy przejść na GStreamer?
00:25:33:My chcielibyśmy,|żeby to jednak był Ogg Theora.
00:25:37:Pracujemy też z Mozilla i uważamy,
00:25:42:że ten standard|nie powinien do nikogo należeć.
00:25:49:Wierzymy w otwarte standardy,|które mogą mieć wiele różnych implementacji.
00:25:53:Ogg Theora jest dobrym rozwiązaniem.|Używamy GStreamer, obsługuje też Ogg Theora.
00:26:06:Jeszcze jedna rzecz na temat standardów.
00:26:10:Caracan - za niego gratulacje.
00:26:14:Dlaczego szybkie|przetwarzanie JavaScriptu jest tak ważne?
00:26:24:Myślę, że to co najważniejsze|w kwestii JavaScriptu
00:26:29:to fakt, że Internet się zmienia.
00:26:32:Kiedy zaczynaliśmy w 1994, strona|internetowa była właśnie tylko stroną.
00:26:41:Miała tekst i obrazki.
00:26:44:Później, przez lata to się zmieniało.
00:26:49:Pojawiły się ECMAScript, DOM|i zaczęło się pisanie aplikacji w przeglądarce.
00:26:54:Przeglądarki są teraz|podstawową platformą aplikacyjną na świecie.
00:26:59:To ma wpływ na wiele rzeczy.
00:27:02:Zaczynasz używać|przeglądarki w zupełnie inny sposób.
00:27:05:W większości przypadków skrypty ECMA|nie mają dużego wpływu na wydajność,
00:27:17:chyba, że w wyjątkowo|wolnych przeglądarkach - jak w IE.
00:27:24:Wszystkie inne przeglądarki|miały dość szybki silnik ECMAScript.
00:27:29:My to tak naprawdę zapoczątkowaliśmy,|odświeżyliśmy nasz silnik i był bardzo szybki.
00:27:35:Teraz, gdy robi się|coraz bardziej złożone aplikacje
00:27:39:pisze się prawdziwe programy,|więcej ma to wspólnego np. z C++ niż JavaScriptem.
00:27:47:Wtedy szybkość naprawdę się liczy.
00:27:51:Dlatego tak intensywnie pracujemy nad silnikiem,
00:27:54:Jest to już chyba nasza czwarta|czy piąta wersja silnika ECMAScript.
00:28:02:Zmieniamy go, by był bardziej wydajny.
00:28:06:Bardziej wydajny może być|też po części dzięki sprzętowi.
00:28:13:Pojawiły się próby wykorzystania JavaScriptu,|SVG i akcelerowanej grafiki
00:28:20:do przetwarzania obiektów Flash.|Nie wiem, czy pan o tym słyszał?
00:28:25:W ubiegłym tygodniu wyszła nowa wersja|narzędzia, które to umożliwia.
00:28:32:Czy według pana to interesujące podejście,|czy też może raczej nie?
00:28:37:We wszystkim można mieć radochę.
00:28:41:Flash jest bardzo "zasobożerny"|
00:28:45:więc sam fakt, że potrafimy|coś takiego zrobić już jest bardzo interesujący.
00:28:50:Można to robić dla zabawy, ale|nie jest to coś w czym pokładamy nadzieję.
00:28:56:To, o czym my myślimy to akceleracja|graficzna, o której wspominałeś.
00:29:00:Mamy silnik Vega,|to w zasadzie akceleracja programowa
00:29:05:ale nawet w tej formie jest znacznie szybszy,|a będziemy też robić akcelerację sprzętową.
00:29:11:Doszliśmy więc do takiego momentu,|że jeśli ktoś zechce zrobić
00:29:15:bogata graficznie grę w przeglądarce,|nic go nie powstrzymuje.
00:29:20:Podobnie z innymi aplikacjami,|ktoś inny mógłby stworzyć kolejny pakiet biurowy.
00:29:26:Cokolwiek, co zechcesz.
00:29:30:Jeśli miałbym komuś doradzić,|w czym programować
00:29:34:powiedziałbym:|programuj właśnie w tym.
00:29:38:Przeglądarki stają się coraz szybsze,|mają coraz bogatsze możliwości.
00:29:45:Przewaga w wykorzystaniu|ich silnika jest tak duża,
00:29:49:że pisanie w czymś innym|nie ma już wielkiego sensu.
00:29:52:Jeśli piszesz w C++,|zwykle używasz bibliotek konkretnej platformy.
00:30:00:Programujesz dla Windows, Mac,|różnych wersji Linuksa,
00:30:06:musisz wybrać biblioteki graficzne:|Qt, GTK czy coś innego.
00:30:14:Musisz dołączyć te biblioteki|i generalnie napisać mnóstwo kodu
00:30:19:a to tylko desktopy, co z urządzeniami|mobilnymi, telewizorami itd.?
00:30:25:Platforma webowa działa wszędzie.
00:30:28:Dzięki silnikowi webowemu|można dostarczyć bogatą grafikę
00:30:34:i zbudować fantastyczne aplikacje,|które działają wszędzie.
00:30:38:To jest prawdziwa nowość, kiedyś|nie mógłbyś wybierać pomiędzy Linuksem a Makiem
00:30:44:bo nie byłbyś w stanie korzystać|z tych samych programów, co twoi znajomi.
00:30:49:To już odchodzi, to bardzo ważne.
00:30:53:Wspomniał pan, że Flash ma kiepską wydajność.
00:30:59:To jeden z głównych problemów użytkowników,|gdy widzą jak renderowana jest strona
00:31:08:i jaka jest wydajnośc przeglądarki.|Często ma to związek z Flashem.
00:31:15:Flash naprawdę spowalnia|przeglądarkę, system, komputer.
00:31:21:Co możecie zrobić jako producent przeglądarki
00:31:27:by zmniejszyć ten efekt spowolnienia?
00:31:32:Czy w ogóle coś da się zrobić?
00:31:37:Staramy się współpracować z Adobe.
00:31:42:Adobe to dobra firma,|robią świetne narzędzia.
00:31:51:Odwieczny problem jest taki,|że mamy dwa silniki konkurujące ze sobą.
00:31:57:Próbują wzajemnie zabierać sobie|zasoby procesora,
00:32:00:Animacja Flash będzie chciała użyć|tak wielu zasobów, jak to możliwe
00:32:06:by działać tak dobrze,|jak to możliwe. To logiczne.
00:32:09:Przeglądarka musi jednak|w tym samym czasie robić wiele innych rzeczy.
00:32:13:Mamy tu więc małą wojnę.
00:32:16:Przeglądarka będzie ograniczać Flash,|Flash będzie ograniczać przeglądarkę.
00:32:20:Z tym musimy sobie radzić|i znaleźć im najlepszy model współpracy.
00:32:26:Zgadzam się, że to bardzo ważna sprawa,
00:32:30:ma wpływ na wydajność całej przeglądarki,
00:32:33:a przecież nie możemy celowo spowolnić Flasha,|to też nie najlepszy pomysł.
00:32:38:Jak spojrzy się na Menedżer zadań,|na proces przeglądarki
00:32:44:można zauważyć, że zżera on|połowę zasobów procesora.
00:32:49:A to, co naprawdę zżera zasoby nowego,|czterordzeniowego desktopa to Flash.
00:32:57:- Użytkownicy nie potrafią tego rozróżnić.|- Jasne.
00:33:02:Czy cokolwiek może tu pomóc|akceleracja sprzętowa?
00:33:09:Tutaj pole do popisu ma Adobe, to ich kod.
00:33:15:Muszą coś zrobić, by zoptymalizować Flash.
00:33:20:Dla nas jest to bardziej|kwestia integracji z przeglądarką.
00:33:25:Podobnie jest z JavaScriptem,|który działa w jednym oknie
00:33:32:i spowalnia całą przeglądarkę.
00:33:40:Różnica jest jednak taka,|że to my kontrolujemy JavaScript.
00:33:47:Kod Flash jest kontrolowany przez Adobe.
00:33:51:Ostatnie pytanie:|czego możemy w nowych wersjach Opery
00:33:56:i nie tylko desktopowych, ale też mobilnych?
00:33:59:Myślę, że to już dość jasne.|Zbliża się wersja 10.5
00:34:07:ze specjalnym naciskiem na szybkość,|jest tam nowy silnik.
00:34:14:Przechodzimy z wersji 2.4 na 2.5 silnika,|to dość spory skok.
00:34:19:Będziemy mieli Caracana, Vega,|sporo nowości w grafice.
00:34:27:Wszystko przechodzić będzie|przez nasz silnik graficzny,
00:34:31:co otworzy szereg nowych możliwości,|choćby zaokrąglone rogi, to będzie możliwe.
00:34:38:Będziemy obsługiwać wideo,|ogólnie nacisk na znacznie bogatszą grafikę.
00:34:44:Przeglądarka będzie znacznie szybsza,|lepiej będzie się integrować z Windows 7.
00:34:50:To dla nas bardzo ważne,|będzie też więcej Unite.
00:34:57:Jeśli chodzi o wersję mobilną,|mamy Mini 5 i Mobile 10.
00:35:06:Obie używają jednolitego interfejsu użytkownika.
00:35:11:- Dobra robota. |- Dziękuję.
00:35:15:Prawdę mówiąc|poświęciliśmy na to dużo czasu.
00:35:19:Mamy wielu naprawdę mądrych ludzi,|którzy robią te wszystkie rzeczy.
00:35:25:- Jestem z nich bardzo dumny.|- Mam nadzieję, że część z tych funkcji
00:35:29:powstaje także we Wrocławiu?|Co tutaj robicie?
00:35:34:Pracujemy tu nad wszystkim.
00:35:38:Mamy tu ludzi|pracujących nad rdzeniem Opery,
00:35:43:dystrybucją, zapleczem wersji Mini|na różnych platformach.
00:35:56:Nad wszystkim, co robi Opera,|pracuje się także w tym biurze.
00:36:01:To świetnie. Bardzo miło się rozmawiało.
00:36:04:- Dziękuję za poświęcony czas.|- Dziękuję.